Cinar
New member
FORUM YAZISI • TÜRKİYE • VERGİ EKONOMİSİ VE GELECEK ÖNGÖRÜLERİ
[HEADING=1]Sigaradan KDV Alınıyor mu? 2026 ve Sonrasında Sigara Vergileri Nasıl Değişebilir?[/HEADING]
Sigara alırken ödediğimiz paranın ne kadarının ürünün kendisine, ne kadarının vergilere gittiğini hiç merak ettiniz mi? Özellikle paket fiyatlarının sık sık gündeme geldiği dönemlerde, “Sigaradan KDV alınıyor mu, yoksa ödediğimiz tutarın tamamı ÖTV mi?” sorusu birçok kişinin aklına geliyor. Üstelik mesele yalnızca cebimizden çıkan parayla sınırlı değil; devletin vergi gelirleri, enflasyon, halk sağlığı ve önümüzdeki yıllarda sigara tüketiminin nasıl değişeceği de bu konunun önemli parçaları.
Kısaca cevaplayalım: Evet, Türkiye'de sigaradan hem Katma Değer Vergisi (KDV) hem de Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) alınır. Bunlar birbirinden farklı vergilerdir ve sigaranın perakende satış fiyatının oluşumunda birlikte rol oynarlar. Dolayısıyla bir sigara paketinin fiyatı yalnızca üretim maliyetinden ve satıcının kazancından oluşmaz.
Ancak asıl tartışma burada başlıyor: Vergiler gelecekte artarsa sigara tüketimi gerçekten azalır mı? Fiyatlar yükseldikçe tüketiciler sigarayı bırakmayı mı tercih eder, daha ucuz ürünlere mi yönelir, yoksa bütçelerindeki başka harcamaları mı kısar? 2026 sonrasına bakarken bu soruları yalnızca tahminlerle değil, mevcut araştırmalar ve gözlemlenebilir ekonomik eğilimlerle birlikte değerlendirmek gerekiyor.
[HEADING=1]1. Sigaradan KDV Alınıyor mu? KDV ve ÖTV Arasındaki Fark[/HEADING]
Türkiye'de sigara, vergilendirmeye tabi tütün mamulleri arasında yer alır. Bu ürünlerde iki temel vergi türü öne çıkar: KDV ve ÖTV.
KDV, yani Katma Değer Vergisi, mal ve hizmetlerin teslimi sırasında uygulanan genel bir tüketim vergisidir. Türkiye'de genel KDV oranı yüzde 20'dir. Sigarada da ilgili mevzuat çerçevesinde KDV uygulanır.
ÖTV, yani Özel Tüketim Vergisi ise belirli ürün gruplarına yönelik özel bir vergidir. Tütün mamulleri, bu verginin uygulandığı ürünler arasındadır. ÖTV'nin amacı yalnızca kamu gelirlerini artırmak değildir; tütün tüketiminin fiyat yoluyla sınırlandırılması da vergi politikasının halk sağlığıyla bağlantılı hedeflerinden biridir.
İki verginin temel farkı şöyle özetlenebilir:
- KDV: Tüketim üzerinden alınan genel nitelikli vergidir.
- ÖTV: Sigara gibi belirli ürün gruplarına uygulanan özel tüketim vergisidir.
- Nihai fiyat: Vergilerin yanı sıra üretim, dağıtım, işletme ve ticari maliyetlerden de etkilenir.
Burada önemli bir ayrıntı var: KDV'nin hesaplandığı matrah, ilgili vergi kurallarına göre ÖTV'yi de içerebilir. Bu nedenle sigara fiyatını hesaplarken KDV'yi yalnızca vergiler hariç ürün maliyetinin yüzde 20'si olarak düşünmek yanıltıcı olabilir.
Başka bir ifadeyle, tüketici hem KDV hem ÖTV öder; fakat bu vergiler aynı yöntemle hesaplanmaz. Gerçek tutarları belirlemek için güncel mevzuatın ve yürürlükteki vergi düzenlemelerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
[HEADING=1]2. Sigara Fiyatının Ne Kadarı Vergi? Basit Bir Hesaplama[/HEADING]
Sigara fiyatının içindeki vergi payını anlamanın en kolay yolu, varsayımsal bir örnek üzerinden ilerlemektir. Buradaki rakamlar güncel bir sigara markasının fiyatı değildir; yalnızca KDV'nin nasıl hesaplandığını göstermek için hazırlanmıştır.
Vergiler hariç satış bedelinin 100 TL, ÖTV'nin ise örnek olarak 200 TL olduğunu varsayalım. KDV matrahının bu iki tutarın toplamından oluştuğu basitleştirilmiş bir örnekte hesaplama şöyle yapılır:
- Vergiler hariç ürün bedeli: 100 TL
- Örnek ÖTV tutarı: 200 TL
- KDV matrahı: 300 TL
- Yüzde 20 KDV: 60 TL
- Toplam tutar: 360 TL
Bu örnekte tüketicinin ödediği 360 TL'nin 260 TL'si vergilerden oluşmaktadır. Ancak gerçek sigara vergileri bu örnekteki tutarlardan farklıdır. Fiilî hesaplama, yürürlükteki ÖTV oranlarına, maktu vergi tutarlarına, asgari maktu vergi uygulamasına ve ilgili mevzuata göre yapılmalıdır.
Buradan çıkarılacak sonuç, her sigara paketinin aynı oranda vergilendirildiği veya fiyatın sabit bir bölümünün her koşulda vergi olduğu değildir. Vergi yapısı, ürünün satış fiyatı ve uygulanan özel vergi düzenlemeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Güncel oranlar ve düzenlemeler için Gelir İdaresi Başkanlığının resmî duyurularını ve mevzuatını takip etmek en güvenilir yöntemdir.
[HEADING=1]3. Türkiye'de Sigara Vergilerinin Geleceği: 2026 Sonrası Ne Beklenebilir?[/HEADING]
Geleceğe ilişkin tahmin yaparken ilk bakılması gereken konu enflasyondur. Üretim maliyetleri, dağıtım giderleri, döviz kuru ve vergi düzenlemeleri sigara fiyatlarını farklı yönlerden etkileyebilir.
Örneğin tütün ürünlerinin üretiminde kullanılan girdilerin maliyeti artarsa, vergi oranları değişmese bile satış fiyatlarında yükseliş görülebilir. Buna ek olarak ÖTV tutarlarında veya vergi hesaplama yöntemlerinde değişiklik yapılması, fiyatlar üzerinde ayrı bir etki oluşturabilir.
2026 sonrasına ilişkin en makul öngörü, sigara fiyatlarının ekonomik koşullara ve vergi politikasına bağlı olarak değişmeye devam edeceğidir. Bununla birlikte, belirli bir tarihte kesin zam yapılacağını veya KDV oranının mutlaka artırılacağını söylemek için yeterli dayanak bulunmadan kesin ifadeler kullanmak doğru olmaz.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tütün ürünlerinin fiyat ve vergi düzeylerinin düzenli olarak izlenmesini, vergi politikalarının enflasyon ve gelir artışlarını dikkate almasını öneriyor. Amaç, sigaranın zaman içinde hane gelirlerine kıyasla daha ulaşılabilir hâle gelmesini önlemek. Dünya Sağlık Örgütü+1
Bu yaklaşım Türkiye açısından da önemli bir tartışma başlatıyor: Vergi artışları yalnızca nominal fiyatı mı yükseltmeli, yoksa sigaranın satın alınabilirliğini uzun vadede azaltacak bir politika mı izlenmeli?
Bence burada değerlendirilmesi gereken asıl gösterge, paket fiyatının tek başına kaç TL olduğu değil, bir kişinin gelirinin ne kadarını sigaraya ayırmak zorunda kaldığıdır. Çünkü fiyatı artan bir ürün, gelirler daha hızlı artıyorsa tüketici açısından aynı ölçüde pahalılaşmayabilir.
[HEADING=1]2027-2030 dönemi için üç olası senaryo[/HEADING]
Birinci senaryo: Vergi artışları ve enflasyonun birlikte etkili olması. Vergi düzenlemeleri ve maliyet artışları devam ederse sigara fiyatları nominal olarak yükselebilir. Ancak bunun tüketimi ne ölçüde azaltacağı, fiyat artışının hane gelirlerine oranına ve tüketicilerin davranışlarına bağlı olacaktır.
İkinci senaryo: Halk sağlığı odaklı vergi politikalarının güçlenmesi. Vergi düzenlemelerinde satın alınabilirliğin azaltılması daha fazla önem kazanabilir. Bu durumda özellikle gençlerin sigaraya başlamasının önlenmesi ve mevcut kullanıcıların bırakmaya teşvik edilmesi ön plana çıkabilir.
Üçüncü senaryo: Vergi gelirleri ile kayıt dışı piyasa arasındaki dengenin daha fazla tartışılması. Yasal ürünlerin fiyatı ile kayıt dışı ürünler arasındaki fark büyürse denetim ve kaçakçılıkla mücadele daha önemli hâle gelebilir. Ancak böyle bir gelişmenin boyutunu belirlemek için satış, denetim ve kaçakçılık verilerinin birlikte incelenmesi gerekir.
Bu senaryolar kesin tahminler değil, mevcut ekonomik ve sağlık politikası eğilimlerinden hareketle oluşturulmuş olasılıklardır.
[HEADING=1]4. Vergi Artışı Sigara Tüketimini Gerçekten Azaltıyor mu?[/HEADING]
Bu sorunun cevabı yalnızca kişisel görüşlere dayandırılmamalı. Konuyla ilgili araştırmalar, fiyat ve vergi politikalarının sigara tüketimi üzerinde etkili olabildiğini gösteriyor.
DSÖ'ye göre tütün vergilerinin ve fiyatlarının anlamlı biçimde artırılması, tütün kullanımını azaltmak için en etkili ve maliyet açısından verimli araçlardan biridir. Fiyat yükseldiğinde ürünün satın alınabilirliği düşebilir; özellikle gençler ve düşük gelirli gruplar fiyat değişimlerine daha duyarlı olabilir. who.int+1
Bununla birlikte, her vergi artışının herkeste aynı sonucu doğuracağını düşünmek doğru değildir.
Bazı kişiler fiyat artışıyla birlikte sigarayı bırakmaya karar verebilir. Bazıları günlük tüketimini azaltabilir. Bazılarıysa alışkanlık veya nikotin bağımlılığı nedeniyle harcamalarını başka alanlardan kısarak aynı miktarda sigara almaya devam edebilir.
Bu nedenle yalnızca vergi gelirlerine bakarak politikanın başarılı olup olmadığına karar verilemez. Şu göstergelerin birlikte izlenmesi daha sağlıklı olacaktır:
- Kişi başına düşen sigara tüketimi.
- Sigara kullanımının yaş gruplarına göre dağılımı.
- Sigarayı bırakma oranları.
- Yasal satış miktarları ve kayıt dışı piyasanın büyüklüğü.
- Sigara harcamalarının hane bütçesindeki payı.
- Tütün kullanımına bağlı sağlık harcamaları.
Özellikle yasal satışların azalması, tek başına toplam tüketimin aynı oranda düştüğünü kanıtlamaz. Kayıt dışı satışlar veya farklı ürünlere geçiş de sonuçları etkileyebilir.
[HEADING=1]Türkiye'den araştırmaya dayalı bir örnek[/HEADING]
2025 yılında DSÖ'nün Eastern Mediterranean Health Journal dergisinde yayımlanan, Türkiye'de tütün ürünlerine uygulanan vergileri inceleyen bir araştırma, 2010-2023 dönemindeki verilerden yararlanıyor.
Araştırmada, Türkiye'deki tütün vergilerinin tüketim üzerindeki etkisi geçmiş dönem verileri üzerinden değerlendiriliyor. Çalışma, vergi politikasının önemini ortaya koyarken sigara kullanımındaki değişimlerin yalnızca tek bir nedene bağlanamayacağını da hatırlatıyor. who-j40.corephp.org
Buradan geleceğe yönelik çıkarımımız şu olabilir: Vergi politikalarının başarısı, yalnızca vergi oranlarını yükseltmekle değil, tüketim alışkanlıklarının nasıl değiştiğini ölçmekle değerlendirilmelidir.
[HEADING=1]5. Sigara Vergileri Devlet Bütçesini Nasıl Etkiler?[/HEADING]
Sigara üzerinden alınan vergiler kamu gelirlerine katkıda bulunur. Ancak vergi oranları yükseldiğinde devletin gelirinin her koşulda aynı oranda artacağı düşüncesi ekonomik açıdan eksiktir.
[HEADING=1]Sigaradan KDV Alınıyor mu? 2026 ve Sonrasında Sigara Vergileri Nasıl Değişebilir?[/HEADING]
Sigara alırken ödediğimiz paranın ne kadarının ürünün kendisine, ne kadarının vergilere gittiğini hiç merak ettiniz mi? Özellikle paket fiyatlarının sık sık gündeme geldiği dönemlerde, “Sigaradan KDV alınıyor mu, yoksa ödediğimiz tutarın tamamı ÖTV mi?” sorusu birçok kişinin aklına geliyor. Üstelik mesele yalnızca cebimizden çıkan parayla sınırlı değil; devletin vergi gelirleri, enflasyon, halk sağlığı ve önümüzdeki yıllarda sigara tüketiminin nasıl değişeceği de bu konunun önemli parçaları.
Kısaca cevaplayalım: Evet, Türkiye'de sigaradan hem Katma Değer Vergisi (KDV) hem de Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) alınır. Bunlar birbirinden farklı vergilerdir ve sigaranın perakende satış fiyatının oluşumunda birlikte rol oynarlar. Dolayısıyla bir sigara paketinin fiyatı yalnızca üretim maliyetinden ve satıcının kazancından oluşmaz.
Ancak asıl tartışma burada başlıyor: Vergiler gelecekte artarsa sigara tüketimi gerçekten azalır mı? Fiyatlar yükseldikçe tüketiciler sigarayı bırakmayı mı tercih eder, daha ucuz ürünlere mi yönelir, yoksa bütçelerindeki başka harcamaları mı kısar? 2026 sonrasına bakarken bu soruları yalnızca tahminlerle değil, mevcut araştırmalar ve gözlemlenebilir ekonomik eğilimlerle birlikte değerlendirmek gerekiyor.
[HEADING=1]1. Sigaradan KDV Alınıyor mu? KDV ve ÖTV Arasındaki Fark[/HEADING]
Türkiye'de sigara, vergilendirmeye tabi tütün mamulleri arasında yer alır. Bu ürünlerde iki temel vergi türü öne çıkar: KDV ve ÖTV.
KDV, yani Katma Değer Vergisi, mal ve hizmetlerin teslimi sırasında uygulanan genel bir tüketim vergisidir. Türkiye'de genel KDV oranı yüzde 20'dir. Sigarada da ilgili mevzuat çerçevesinde KDV uygulanır.
ÖTV, yani Özel Tüketim Vergisi ise belirli ürün gruplarına yönelik özel bir vergidir. Tütün mamulleri, bu verginin uygulandığı ürünler arasındadır. ÖTV'nin amacı yalnızca kamu gelirlerini artırmak değildir; tütün tüketiminin fiyat yoluyla sınırlandırılması da vergi politikasının halk sağlığıyla bağlantılı hedeflerinden biridir.
İki verginin temel farkı şöyle özetlenebilir:
- KDV: Tüketim üzerinden alınan genel nitelikli vergidir.
- ÖTV: Sigara gibi belirli ürün gruplarına uygulanan özel tüketim vergisidir.
- Nihai fiyat: Vergilerin yanı sıra üretim, dağıtım, işletme ve ticari maliyetlerden de etkilenir.
Burada önemli bir ayrıntı var: KDV'nin hesaplandığı matrah, ilgili vergi kurallarına göre ÖTV'yi de içerebilir. Bu nedenle sigara fiyatını hesaplarken KDV'yi yalnızca vergiler hariç ürün maliyetinin yüzde 20'si olarak düşünmek yanıltıcı olabilir.
Başka bir ifadeyle, tüketici hem KDV hem ÖTV öder; fakat bu vergiler aynı yöntemle hesaplanmaz. Gerçek tutarları belirlemek için güncel mevzuatın ve yürürlükteki vergi düzenlemelerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
[HEADING=1]2. Sigara Fiyatının Ne Kadarı Vergi? Basit Bir Hesaplama[/HEADING]
Sigara fiyatının içindeki vergi payını anlamanın en kolay yolu, varsayımsal bir örnek üzerinden ilerlemektir. Buradaki rakamlar güncel bir sigara markasının fiyatı değildir; yalnızca KDV'nin nasıl hesaplandığını göstermek için hazırlanmıştır.
Vergiler hariç satış bedelinin 100 TL, ÖTV'nin ise örnek olarak 200 TL olduğunu varsayalım. KDV matrahının bu iki tutarın toplamından oluştuğu basitleştirilmiş bir örnekte hesaplama şöyle yapılır:
- Vergiler hariç ürün bedeli: 100 TL
- Örnek ÖTV tutarı: 200 TL
- KDV matrahı: 300 TL
- Yüzde 20 KDV: 60 TL
- Toplam tutar: 360 TL
Bu örnekte tüketicinin ödediği 360 TL'nin 260 TL'si vergilerden oluşmaktadır. Ancak gerçek sigara vergileri bu örnekteki tutarlardan farklıdır. Fiilî hesaplama, yürürlükteki ÖTV oranlarına, maktu vergi tutarlarına, asgari maktu vergi uygulamasına ve ilgili mevzuata göre yapılmalıdır.
Buradan çıkarılacak sonuç, her sigara paketinin aynı oranda vergilendirildiği veya fiyatın sabit bir bölümünün her koşulda vergi olduğu değildir. Vergi yapısı, ürünün satış fiyatı ve uygulanan özel vergi düzenlemeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Güncel oranlar ve düzenlemeler için Gelir İdaresi Başkanlığının resmî duyurularını ve mevzuatını takip etmek en güvenilir yöntemdir.
[HEADING=1]3. Türkiye'de Sigara Vergilerinin Geleceği: 2026 Sonrası Ne Beklenebilir?[/HEADING]
Geleceğe ilişkin tahmin yaparken ilk bakılması gereken konu enflasyondur. Üretim maliyetleri, dağıtım giderleri, döviz kuru ve vergi düzenlemeleri sigara fiyatlarını farklı yönlerden etkileyebilir.
Örneğin tütün ürünlerinin üretiminde kullanılan girdilerin maliyeti artarsa, vergi oranları değişmese bile satış fiyatlarında yükseliş görülebilir. Buna ek olarak ÖTV tutarlarında veya vergi hesaplama yöntemlerinde değişiklik yapılması, fiyatlar üzerinde ayrı bir etki oluşturabilir.
2026 sonrasına ilişkin en makul öngörü, sigara fiyatlarının ekonomik koşullara ve vergi politikasına bağlı olarak değişmeye devam edeceğidir. Bununla birlikte, belirli bir tarihte kesin zam yapılacağını veya KDV oranının mutlaka artırılacağını söylemek için yeterli dayanak bulunmadan kesin ifadeler kullanmak doğru olmaz.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tütün ürünlerinin fiyat ve vergi düzeylerinin düzenli olarak izlenmesini, vergi politikalarının enflasyon ve gelir artışlarını dikkate almasını öneriyor. Amaç, sigaranın zaman içinde hane gelirlerine kıyasla daha ulaşılabilir hâle gelmesini önlemek. Dünya Sağlık Örgütü+1
Bu yaklaşım Türkiye açısından da önemli bir tartışma başlatıyor: Vergi artışları yalnızca nominal fiyatı mı yükseltmeli, yoksa sigaranın satın alınabilirliğini uzun vadede azaltacak bir politika mı izlenmeli?
Bence burada değerlendirilmesi gereken asıl gösterge, paket fiyatının tek başına kaç TL olduğu değil, bir kişinin gelirinin ne kadarını sigaraya ayırmak zorunda kaldığıdır. Çünkü fiyatı artan bir ürün, gelirler daha hızlı artıyorsa tüketici açısından aynı ölçüde pahalılaşmayabilir.
[HEADING=1]2027-2030 dönemi için üç olası senaryo[/HEADING]
Birinci senaryo: Vergi artışları ve enflasyonun birlikte etkili olması. Vergi düzenlemeleri ve maliyet artışları devam ederse sigara fiyatları nominal olarak yükselebilir. Ancak bunun tüketimi ne ölçüde azaltacağı, fiyat artışının hane gelirlerine oranına ve tüketicilerin davranışlarına bağlı olacaktır.
İkinci senaryo: Halk sağlığı odaklı vergi politikalarının güçlenmesi. Vergi düzenlemelerinde satın alınabilirliğin azaltılması daha fazla önem kazanabilir. Bu durumda özellikle gençlerin sigaraya başlamasının önlenmesi ve mevcut kullanıcıların bırakmaya teşvik edilmesi ön plana çıkabilir.
Üçüncü senaryo: Vergi gelirleri ile kayıt dışı piyasa arasındaki dengenin daha fazla tartışılması. Yasal ürünlerin fiyatı ile kayıt dışı ürünler arasındaki fark büyürse denetim ve kaçakçılıkla mücadele daha önemli hâle gelebilir. Ancak böyle bir gelişmenin boyutunu belirlemek için satış, denetim ve kaçakçılık verilerinin birlikte incelenmesi gerekir.
Bu senaryolar kesin tahminler değil, mevcut ekonomik ve sağlık politikası eğilimlerinden hareketle oluşturulmuş olasılıklardır.
[HEADING=1]4. Vergi Artışı Sigara Tüketimini Gerçekten Azaltıyor mu?[/HEADING]
Bu sorunun cevabı yalnızca kişisel görüşlere dayandırılmamalı. Konuyla ilgili araştırmalar, fiyat ve vergi politikalarının sigara tüketimi üzerinde etkili olabildiğini gösteriyor.
DSÖ'ye göre tütün vergilerinin ve fiyatlarının anlamlı biçimde artırılması, tütün kullanımını azaltmak için en etkili ve maliyet açısından verimli araçlardan biridir. Fiyat yükseldiğinde ürünün satın alınabilirliği düşebilir; özellikle gençler ve düşük gelirli gruplar fiyat değişimlerine daha duyarlı olabilir. who.int+1
Bununla birlikte, her vergi artışının herkeste aynı sonucu doğuracağını düşünmek doğru değildir.
Bazı kişiler fiyat artışıyla birlikte sigarayı bırakmaya karar verebilir. Bazıları günlük tüketimini azaltabilir. Bazılarıysa alışkanlık veya nikotin bağımlılığı nedeniyle harcamalarını başka alanlardan kısarak aynı miktarda sigara almaya devam edebilir.
Bu nedenle yalnızca vergi gelirlerine bakarak politikanın başarılı olup olmadığına karar verilemez. Şu göstergelerin birlikte izlenmesi daha sağlıklı olacaktır:
- Kişi başına düşen sigara tüketimi.
- Sigara kullanımının yaş gruplarına göre dağılımı.
- Sigarayı bırakma oranları.
- Yasal satış miktarları ve kayıt dışı piyasanın büyüklüğü.
- Sigara harcamalarının hane bütçesindeki payı.
- Tütün kullanımına bağlı sağlık harcamaları.
Özellikle yasal satışların azalması, tek başına toplam tüketimin aynı oranda düştüğünü kanıtlamaz. Kayıt dışı satışlar veya farklı ürünlere geçiş de sonuçları etkileyebilir.
[HEADING=1]Türkiye'den araştırmaya dayalı bir örnek[/HEADING]
2025 yılında DSÖ'nün Eastern Mediterranean Health Journal dergisinde yayımlanan, Türkiye'de tütün ürünlerine uygulanan vergileri inceleyen bir araştırma, 2010-2023 dönemindeki verilerden yararlanıyor.
Araştırmada, Türkiye'deki tütün vergilerinin tüketim üzerindeki etkisi geçmiş dönem verileri üzerinden değerlendiriliyor. Çalışma, vergi politikasının önemini ortaya koyarken sigara kullanımındaki değişimlerin yalnızca tek bir nedene bağlanamayacağını da hatırlatıyor. who-j40.corephp.org
Buradan geleceğe yönelik çıkarımımız şu olabilir: Vergi politikalarının başarısı, yalnızca vergi oranlarını yükseltmekle değil, tüketim alışkanlıklarının nasıl değiştiğini ölçmekle değerlendirilmelidir.
[HEADING=1]5. Sigara Vergileri Devlet Bütçesini Nasıl Etkiler?[/HEADING]
Sigara üzerinden alınan vergiler kamu gelirlerine katkıda bulunur. Ancak vergi oranları yükseldiğinde devletin gelirinin her koşulda aynı oranda artacağı düşüncesi ekonomik açıdan eksiktir.